Menu
Dzisiaj jest: 22 Maj 2019    |    Imieniny obchodzą: Julia, Wiesława, Helena
NAJNOWSZE:
plus brzozow
reklama
Rzonca
reklama
Łukaciejewska
reklama
aska frydrych
reklama

ŚWIĘTO DZIĘKCZYNIENIA ZA PLONY

 ŚWIĘTO DZIĘKCZYNIENIA ZA PLONY                                                                              fot. T. Żaczek

    Czas zbierania plonów dla mieszkańców wsi, to czas największego znoju, ale i najważniejszej w całym roku pracy, wieńczącej wszystkie ich starania i zabiegi gospodarskie. Był to czas, który miał swój własny rytm i liczne, uświęcone tradycją zwyczaje i obrzędy.

    Dożynki – największe w roku święto gospodarskie rolników obchodzone jest zwykle po zakończeniu wszystkich najważniejszych prac polowych i zebraniu plonów, a głównie plonu zbóż.

    W dawnej Polsce zwano je także m.in. wieńcowem (od najważniejszego ich symbolu, wieńca ze zbóż i kwiatów). Dożynki obchodzone są w Polsce prawdopodobnie od XVI wieku jak pisze dr Barbara Ogrodowska w „Polskich obrzędach i zwyczajach dorocznych”. Wieniec dożynkowy nazywany bywał plonem, ponieważ uosabiał wszystkie zebrane plony i urodzaj. Dożynki w minionych czasach były manifestacją odrębności chłopskiej i dumy. Były świętem całego rolniczego stanu, połączonym z wystawami rolniczymi, festynami, występami ludowych zespołów artystycznych.

    Po roku 1980 po raz kolejny zmieniły swój charakter. Pozostając świętem rolniczego stanu, stały się jednocześnie uroczystością wyznaniową, religijną i dziękczynieniem składanym Bogu i Matce Bożej za szczęśliwie zakończone żniwa i zebrane plony.

    W 2013 r. w dniu 1 września na Jasnej Górze w Częstochowie odbyły się największe i najuroczyściej obchodzone dożynki chłopskie. Uczestniczyły w nich niezliczone tłumy, delegacje rolnicze z całej Polski. Pielgrzymujący w tradycyjnych strojach regionalnych, nieśli do świątyni dary z płodów ziemi i coraz to piękniejsze, bardziej pomysłowe wieńce i oczywiście przedstawiciele władz państwowych z Prezydentem RP Bronisławem Komorowskim na czele.

    Oglądając transmisję telewizyjną miło było słuchać podziękowań składanych włodarzom wsi z jej całym dziedzictwem kulturowym i religijnym, którzy łączą to co polskie i święte. 

                                                    To się nie wróci

                                                                                    „Niedaleko Brzozowa

                                                                                     za dydniańską bramą,

                                                                                    jest taka miejscowość – 

                                                                                    Krzywe ją nazwano…”                                                                          

 

                                                                                                       (Ignacy Wójcik)

 

   W gminie Dydnia dożynki odbyły się 18 sierpnia, ale nie o nich chcę pisać, tylko o wkładzie pracy Izby Regionalnej i Koła Gospodyń Wiejskich w Krzywem w ich organizację.

    W sali ekspozycji stałej przy stole przykrytym lnianym obrusem zasiedli gospodarze, przed nimi chleb przybrany czerwoną kaliną i napis „Plon niesiemy plon”.

     Przed sceną na zewnątrz urządzona została ekspozycja z eksponatów Izby Regionalnej : gospodyni z kądzielą lnianą tzw. „przysiadką”, a u jej stóp kołyska z dzieckiem w beciku, dziewczyna (kukła) robiąca masło, gospodarz z cepem, a przed nim snop zboża, kolejna dziewczyna ze snopkiem i sierpem. Wszystkie postacie w strojach chłopskich i duży plakat z napisem: „ Izba Regionalna i Koło Gospodyń Wiejskich w Krzywem „Fragment życia dawnej wsi”, Krzywe 18 sierpnia 2013.”

    Przed nimi niecka drewniana – duża wypełniona warzywami: dyniami, pomidorami, cebulą, ziemniakami, burakami, ogórkami i koprem. Obok na płycie 1 m wysokości wiersz poety ludowego z Krzywego Mieczysława Nykla zaczynający się słowami: „Dziś na Krzywem wielka wrzawa, dożynkowa jest zabawa i wystawa jest rolnicza, co każdego wciąż zachwyca…”, z lewej strony płotek, przy nim słoneczniki i różne zioła, na brzegu sceny kwiaty kwitnące w doniczkach i oparta o kołyskę informacja „ O życiu dawnej wsi”.

    Mieczysław Nykiel napisał także wierszem o Izbie Regionalnej i warto kilka wersów w tym miejscu przytoczyć: „… Mamy też Izbę Regionalną, w której eksponaty uczą nas, jak ojców naszych pracy i życia mijał czas. To żywa opowieść o życiu i pracy w gospodarstwie i na roli, to historia, która winna być przekazywana pokoleniom, inaczej zaginie powoli…”.  

     Koło Gospodyń Wiejskich z Końskiego także wyśpiewało wspaniale wieś Krzywe, szefową KGW p. Kraczkowską oraz Bogusławę Krzywonos: „…A Pani Krzywonos z dalekiego świata, przypomina wszystkim starodawne lata. Izba Regionalna prężnie tutaj działa, jakby nie Krzywonos, toby nie istniała…”.

    Dożynkowi goście z zaciekawieniem oglądali eksponaty, czytali informacje i oczywiście robili pamiątkowe zdjęcia. Po dożynkach Izba Regionalna w Krzywem wzbogaciła się o kolejny wieniec dożynkowy, który wykonywało 10 osób z Krzywego na czele z Marią Kocyłą. Goście – z Dydni, Końskiego, Wydrnej, Krzywego, Brzozowa, Piotrkowa Trybunalskiego zwiedzali wystawy stałe i czasową, pozostawiając w Księdze Pamiątkowej wiele ciekawych wpisów.

    Dzięki Izbie Regionalnej w Krzywem najlepiej widać przeobrażenia na wsi. Często są to powody do dumy, ale i zadumy nad mijającym czasem. Nie żyjemy w raju, ale w kraju pełnym zmian i wytężonej pracy – szczególnie rolników. Dawniej przed siewem tak się modlili :” My Ci damy trud i poty. Ty nam daj urodzaj złoty”. Dzisiaj śpiewają słowa wdzięczności: „Panie dobry jak chleb”, bo o ten chleb modlimy się codziennie i oby go nam nigdy nie zabrakło.

                                                                                                                                                                                                                                Halina Kościńska

    fot. Tomasz Żaczek     

Powrót na górę

Gmina Brzozów

  • Brzozów
  • Górki
  • Grabownica Starzeńska
  • Humniska
  • Przysietnica
  • Stara Wieś
  • Turze Pole
  • Zmiennica
  •  

Gmina Domaradz

  • Domaradz 
  • Barycz
  • Golcowa

Gmina Dydnia

  • Dydnia
  • Grabówka
  • Hroszówka
  • Jabłonka
  • Jabłonica Ruska
  • Końskie
  • Krzemienna
  • Krzywe
  • Niebocko
  • Niewistka
  • Obarzym
  • Temeszów
  • Ulucz
  • Witryłów
  • Wydrna

Gmina Haczów

  • Buków
  • Haczów
  • Jabłonica Polska
  • Jasionów
  • Malinówka
  • Trześniów
  • Wzdów

Gmina Jasienica Rosielna

  • Jasienica Rosielna
  • Blizne
  • Orzechówka
  • Wola Jasienicka
  •  

Gmina Nozdrzec

  • Nozdrzec
  • Hłudno
  • Huta Poręby
  • Izdebki
  • Siedliska
  • Wara
  • Wesoła
  • Wołodź

Gmina Dynów

  • Dynów
  • Bachórz
  • Dąbrówka Starzeńska
  • Dylągówka
  • Harta
  • Laskówka
  • Łubno
  • Pawłokoma
  • Ulanica
  • Wyręby
  •  

Powiat

  • Warto zobaczyć
  • Inne zdjęcia
  • Regionalne