Na Wielkanocny czas....

Tyle upadków mamy za sobą,

Na skutek grzechów, ludzkich słabości,

Lecz dziś ze smutkiem wyznam przed tobą,

Że w nas za mało ciągle miłości.

W zamęcie świata, w szaleńczym biegu,

Tracimy ciągle chęć i ochotę,

By w skwarze lata, zimą po śniegu

Nieść krzyż wytrwale na swą Golgotę.

Wciąż zbuntowani do kresu granic,

Nieufni, zimni, uparci, mali,

Normy, zasady wciąż mamy za nic,

Pasiemy owce rózgą ze stali.

Pobudź w nas Panie, swoim przykładem,

Wyrwij z nas podłość , pomnażaj męstwo,

Naucz ukochać własną Golgotę,

Pozwól zobaczyć w Krzyżu zwycięstwo.

                                                                                                          Józef Cupak - poeta z Wary

   W wielkanocny dzień do domu przyszły białe bazie w gości, by pisankom po kryjomu kolorów zazdrościć. Trudno więc uwierzyć, że do Świąt pozostało zaledwie kilka dni, a za oknem obficie pada śnieg. Mimo to, mieliśmy już w tym roku „przebłyski” wiosennej pogody, w przydomowych ogrodach pojawiły się przebiśniegi a nad Sanem bazie. Pamiętajmy jednak, że nadchodząca Wielkanoc jest świętem ruchomym. Może wypadać pomiędzy 22 marca a 25 kwietnia, a wiadomo „w marcu jak w garncu” a „kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata”. Jest jednym z najstarszych świąt chrześcijańskich obchodzonym już w II wieku n.e. na pamiątkę Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa. Poprzedzający ją tydzień, stanowiący okres wspominania tych najważniejszych dla wiary chrześcijańskiej wydarzeń, nazywany jest Wielkim Tygodniem.

   Niedziela Wielkanocna, nazywana też Wielką Niedzielą lub Niedzielą Zmartwychwstania Pańskiego, to pierwszy dzień Świąt Wielkanocnych. W Polsce w godzinach porannych odprawiana jest msza zwana rezurekcją. W dawnych czasach nabożeństwo to odbywało się w Wielką Sobotę o północy. W czasach stanisławowskich, gdy niebezpiecznie było chodzić nocą po ulicach, przeniesiono tą uroczystość na bardziej bezpieczną godzinę. Po rezurekcji wszyscy udają się do domów na uroczyste rodzinne śniadanie zwane, które rozpoczyna się składaniem życzeń i dzieleniem się święconką. Na stołach znajdują się jajka, wędliny, wielkanocne baby i mazurki. stoły zdobione są bukietami z bazi i pierwszych wiosennych kwiatów.

   Poniedziałek Wielkanocny nazywany również „oblewanym poniedziałkiem” lub „Śmigusem-dyngusem”, to drugi dzień Świąt Wielkiej Nocy. W polskiej tradycji tego dnia polewa się dla żartów wodą inne osoby, nawet nieznajome. Zwyczaj ten nawiązuje do dawnych praktyk pogańskich, łączonych z symbolicznym budzeniem się przyrody do życia i co rok odnawialnej zdolności ziemi do rodzenia. Do dziś zwyczaj kropienia wodą święconą pól w poniedziałkowy ranek przez gospodarzy jest spotykany we wsiach na południu Polski

   Święta Wielkiej Nocy jak już wspomniałem, to również kuchnia i związane z nią tradycje bo jak powiedzenie głosi „komu święta, to święta, a brzuch zawsze o głodzie pamięta”. Na tradycyjnym stole wielkanocnym nie może zabraknąć takich potraw jak: żurek, biała kiełbasa, szynka, faszerowane jajka.

   Najbardziej rozpoznawalnym symbolem świąt jest jajko, które króluje na wielkanocnym stole i jest symbolem życia i odrodzenia. Tradycja pisanek i dzielenia się święconym jajkiem sięga daleko w przeszłość. Już starożytni Persowie wiosną darowali swoim bliskim czerwono barwione jaja. Zwyczaj ten przejęli od nich Grecy i Rzymianie. Jajko jest formą najbardziej doskonałą. Zawiera wszystkie konieczne dla odżywienia organizmu składniki: białko, tłuszcz, sole mineralne i witaminy.

   Na deser do wspólnej rodzinnej kawy na stole powinna znaleźć się babka wielkanocna, mazurek lub sernik.

   Tradycja wypiekania przepysznych ciast wśród gospodyń w Gminie Nozdrzec jest naprawdę długa i oczywiście smaczna. Pani Teresa Bobola, przewodnicząca KGW w Warze specjalnie dla czytelników portalu Brzozowiana.pl, podaje jeden ze swoich przepisów.

„Mazurek z sera idealny na kryzys”

Składniki:

- 45 dkg mąki, 2 całe jaja, pół proszku do pieczenia,

- 30 dkg margaryny, 10 dkg cukru pudru,

- zapach do ciast,

Ciasto zagnieść i upiec z niego 3 placki

Masa serowa:

- 0,5 kg sera,

- 30 dkg cukru pudru,

- 15 dkg margaryny, 1 łyżeczka maki ziemniaczanej,

- 1 szklanka mleka, 1-2 żółtka, zapach cytrynowy,

- rodzynki.

Ser mielimy 2 razy przez maszynkę, dodajemy wszystkie składniki i smażymy ciągle mieszając. Gorącą masą przekładamy placki i polewamy polewą.

   Warto przypomnieć jeszcze najciekawsze zwyczaje świąteczne, niektóre z nich praktykowane są zresztą do dziś. I tak, kiedyś gospodynie same piekły chleb na Wielkanoc. Miało to zapewniać urodzaj. W tym celu wychodziły do sadu obejmowały drzewa rękami oblepionymi ciastem. 

   W dawnej Polsce na stole stawiało się anguska, baranka z ciasta i masła a dookoła stawiano kosze ze Święconym i pisankami. W bogatych domach podawano pieczonego prosiaka w całości i otaczano go zwojami kiełbas.

   Oprócz zacytowanych już przysłów i powiedzeń spotyka się również porzekadła ludowe, które mają przewidywać pogodę i tak Gdy mokro w Wielką Niedzielę, rok się sucho ściele oraz Gdy na dzwony wielkanocne pada, suchość nam przez całe lato włada. W Wielką Niedzielę poranny huk petard i dźwięk dzwonów miał obudzić śpiących w Tatrach rycerzy, poruszyć zatwardziałe serca skąpców i złośliwych sąsiadów....

   Pamiętajmy jednak, że Wielkanoc to czas odradzania wszystkiego co piękne i dobre w człowieku, starajmy się więc zastanowić nad sobą, to również jedna z kilku okazji w roku, kiedy mamy szansę spędzić więcej czasu z rodziną i najbliższymi.

            Wszystkim Czytelnikom strony internetowej www.brzozowiana.pl, z okazji zbliżających się Świąt, składam wiosenne życzenia, aby w czas Świąt Wielkanocnych w Waszych sercach, rodzinach i domach zagościła radość, spokój i wielka nadzieja odradzającego się życia.

                                                                                                                                 Michał Zięzio